Laminaty podłogowe R9, R10 i R11 – czym się różnią i jak dobrać odpowiednią klasę?
W przypadku naklejek podłogowych laminat pełni szczególnie ważną funkcję – odpowiada za właściwości antypoślizgowe powierzchni. Jego odpowiednio dobrana struktura zwiększa przyczepność podczas chodzenia i pozwala uzyskać określoną klasę antypoślizgowości, np. R9, R10 lub R11. Laminat stanowi również warstwę ochronną dla wydruku, zabezpieczając grafikę przed ścieraniem, zarysowaniami i uszkodzeniami powstającymi podczas codziennego użytkowania.
W zależności od zastosowanego laminatu powierzchnia może być niemal gładka, delikatnie strukturalna lub wyraźnie szorstka. W praktyce oznacza to, że laminat można dobrać zarówno do standardowej grafiki podłogowej umieszczonej w suchym wnętrzu sklepu, jak i do bardziej wymagających miejsc, w których okresowo pojawia się wilgoć, zabrudzenia lub intensywny ruch pieszych.
Jednym z najczęściej spotykanych parametrów określających właściwości antypoślizgowe takich powierzchni są klasy R9, R10 i R11.
Co oznaczają klasy R9, R10 i R11?
Klasa R określa poziom odporności powierzchni na poślizg podczas poruszania się po niej w obuwiu. W dużym uproszczeniu można przyjąć, że im wyższa liczba znajdująca się przy literze R, tym większą przyczepność zapewnia powierzchnia.
R9 – oznacza podstawową odporność na poślizg i jest rozwiązaniem przeznaczonym przede wszystkim do standardowych, suchych wnętrz.
R10 – zapewnia podwyższoną przyczepność i dobrze sprawdza się w miejscach, w których okresowo może pojawiać się wilgoć lub zabrudzenia nanoszone na obuwiu.
R11 – charakteryzuje się jeszcze bardziej rozwiniętą strukturą powierzchni i wysoką odpornością na poślizg, dlatego znajduje zastosowanie w bardziej wymagających przestrzeniach.
Wyższa klasa nie oznacza jednak automatycznie, że dany laminat będzie lepszym rozwiązaniem w każdym przypadku. Wraz ze wzrostem właściwości antypoślizgowych powierzchnia staje się zazwyczaj bardziej strukturalna, a przez to może być trudniejsza do utrzymania w czystości. Dobór odpowiedniego wariantu powinien więc uwzględniać zarówno bezpieczeństwo, jak i miejsce zastosowania oraz sposób późniejszej pielęgnacji powierzchni.
Jak sprawdzana jest antypoślizgowość powierzchni?
Klasy R są związane z metodą badania polegającą na chodzeniu po stopniowo nachylanej powierzchni, potocznie określaną jako „test rampy”. Klasyfikacja jest historycznie związana z normą DIN 51130. Obecnie metody wyznaczania odporności nawierzchni dla pieszych na poślizg opisuje europejska norma EN 16165:2021, wprowadzona w Polsce jako PN-EN 16165:2022-03. Podczas badania materiał umieszczany jest na specjalnej platformie, której nachylenie jest stopniowo zwiększane. Osoba wykonująca test porusza się po badanej powierzchni w znormalizowanym obuwiu, a na powierzchni znajduje się określone medium zmniejszające przyczepność. Na podstawie momentu, w którym bezpieczne poruszanie się staje się utrudnione, określane są właściwości antypoślizgowe badanego materiału.
Dla użytkownika najważniejszy jest jednak nie sam przebieg badania, lecz informacja, do jakich warunków dana klasa laminatu jest najlepiej dopasowana.
Laminat R9 – do standardowych, suchych wnętrz
Laminat klasy R9 zapewnia podstawowy poziom odporności na poślizg. Jego powierzchnia jest zazwyczaj delikatna, lekko matowa lub drobno strukturalna, dzięki czemu gotowa grafika zachowuje estetyczny wygląd i jest stosunkowo łatwa do utrzymania w czystości. Największą zaletą R9 jest właśnie połączenie podstawowych właściwości antypoślizgowych z niewielką strukturą powierzchni. Laminat nie jest nadmiernie szorstki, dlatego dobrze sprawdza się w miejscach regularnie sprzątanych oraz tam, gdzie istotna jest dobra czytelność grafiki.
W praktyce R9 jest dobrym wyborem do biur, korytarzy, przestrzeni ekspozycyjnych, salonów sprzedaży, hal handlowych czy punktów usługowych, czyli wszędzie tam, gdzie podłoga pozostaje zazwyczaj sucha, a ryzyko pojawienia się wody, błota lub innych substancji zmniejszających przyczepność jest bardzo niewielkie.
To rozwiązanie przeznaczone przede wszystkim do standardowych zastosowań wewnętrznych, w których liczy się estetyka grafiki, łatwość czyszczenia oraz podstawowa ochrona przed poślizgiem.
Laminat R10 – większa przyczepność i uniwersalne zastosowanie
Laminat klasy R10 oferuje wyższy poziom odporności na poślizg niż R9. Jego powierzchnia posiada wyraźniejszą strukturę, dzięki czemu zapewnia lepszą przyczepność, nadal pozostając stosunkowo wygodną w codziennym czyszczeniu. W praktyce R10 jest często dobrym kompromisem pomiędzy bezpieczeństwem a komfortem użytkowania. Powierzchnia jest bardziej przyczepna niż w przypadku R9, ale nie posiada jeszcze tak mocno rozwiniętej struktury jak laminaty klasy R11.
Z tego względu R10 dobrze sprawdza się w strefach wejściowych, korytarzach, punktach usługowych, zapleczach sklepów, kawiarniach oraz innych przestrzeniach handlowych i publicznych. Jest szczególnie przydatny w miejscach, w których na powierzchni może okresowo pojawić się wilgoć, na przykład woda lub błoto nanoszone na obuwiu podczas deszczu czy w sezonie jesienno-zimowym.
R10 można więc traktować jako rozwiązanie dla przestrzeni, które wymagają wyższej przyczepności niż standardowe suche wnętrza, ale jednocześnie powinny pozostać stosunkowo łatwe do utrzymania w czystości.
Laminat R11 – do bardziej wymagających warunków
Laminat klasy R11 charakteryzuje się wysokim poziomem odporności na poślizg. Jego powierzchnia jest wyraźnie bardziej szorstka i strukturalna niż w przypadku R9 i R10, dzięki czemu zapewnia zwiększoną przyczepność w bardziej wymagających warunkach użytkowania.
Tego rodzaju laminat może być stosowany w miejscach o intensywnym ruchu pieszych oraz tam, gdzie istnieje większe prawdopodobieństwo pojawienia się wilgoci lub zabrudzeń.
Laminat R11 sprawdza się między innymi w magazynach, warsztatach, strefach produkcyjnych, obiektach przemysłowych, intensywnie użytkowanych wejściach do budynków oraz wymagających ciągach komunikacyjnych.
Większa przyczepność ma jednak swoją praktyczną konsekwencję. Mocniej rozwinięta struktura powierzchni może łatwiej zatrzymywać kurz i zabrudzenia, a podczas mycia stawia większy opór mopom czy innym materiałom czyszczącym. Utrzymanie powierzchni R11 w czystości może więc wymagać nieco więcej pracy niż w przypadku laminatu R9 lub R10.
R11 warto wybierać przede wszystkim wtedy, gdy priorytetem jest wysoki poziom właściwości antypoślizgowych, a nie maksymalnie gładka i łatwa w pielęgnacji powierzchnia.
R9, R10 czy R11 – który laminat wybrać?
Dobór odpowiedniego laminatu powinien wynikać przede wszystkim z miejsca, w którym naklejka będzie użytkowana.
Do suchych wnętrz, biur, sklepów i standardowych przestrzeni handlowych zazwyczaj wystarczający będzie laminat R9. Zapewnia podstawową odporność na poślizg, a jednocześnie posiada delikatną strukturę i jest łatwy do czyszczenia.
Jeżeli grafika ma znaleźć się w strefie wejściowej, ruchliwym korytarzu lub miejscu, w którym okresowo może pojawiać się wilgoć, warto rozważyć R10. Zapewnia większą przyczepność, zachowując przy tym rozsądny kompromis pomiędzy bezpieczeństwem a łatwością pielęgnacji.
W bardziej wymagających przestrzeniach, takich jak magazyny, warsztaty, strefy produkcyjne czy intensywnie użytkowane wejścia, odpowiednim rozwiązaniem może być R11, którego mocniej strukturalna powierzchnia zapewnia wyższy poziom odporności na poślizg.
Warto przy tym pamiętać, że najwyższa dostępna klasa nie zawsze jest najlepszym wyborem. Do standardowego, suchego salonu sprzedaży stosowanie mocno strukturalnego R11 może nie przynieść praktycznych korzyści, a jednocześnie utrudnić późniejsze czyszczenie naklejki. Najlepszy laminat to taki, którego właściwości odpowiadają rzeczywistym warunkom użytkowania.
Czy klasa R oznacza, że powierzchnia nie może być śliska?
Nie. Klasa R opisuje właściwości powierzchni uzyskane w określonych warunkach badawczych i nie oznacza całkowitego wyeliminowania ryzyka poślizgu.
Na zachowanie naklejki podłogowej w codziennym użytkowaniu wpływa znacznie więcej czynników. Znaczenie ma między innymi ilość znajdującej się na powierzchni wody, obecność błota, olejów lub tłuszczów, rodzaj obuwia, stopień zużycia laminatu, sposób czyszczenia, rodzaj podłoża oraz prawidłowa aplikacja samej naklejki.
Podsumowując, R9, R10 i R11 nie są trzema poziomami jakości laminatu, lecz wariantami przeznaczonymi do różnych warunków użytkowania. R9 dobrze sprawdza się w standardowych i suchych wnętrzach, R10 zapewnia większą przyczepność w bardziej wymagających przestrzeniach, natomiast R11 jest rozwiązaniem przeznaczonym do miejsc, w których właściwości antypoślizgowe mają szczególnie duże znaczenie.
